PROJEKT

Konstytucja
Orderu Świętego Stanisława Biskupa i Męczennika

I.Tło historyczne
Art. 1
1.Order Świętego Stanisława Biskupa i Męczennika, zwany dalej „Orderem”, jest kontynuatorem idei, które legły u podstaw ustanowienia w dniu 7 maja 1765 r. przez ostatniego króla Polski Stanisława Augusta Poniatowskiego Orderu Świętego Stanisława, włączonego po powstaniu listopadowym w 1831 r. do orderów Cesarstwa Rosyjskiego i zniesionego przez władze bolszewickie w 1917 r.
2.Współczesna działalność Orderu oparta jest na respektowaniu kardynalnych zasad wynikających z Oryginalnej Konstytucji Orderu Świętego Stanisława przyjętej przez Wielką Kapitułę Orderu na wniosek VIII Wielkiego Mistrza Juliusza Nowinę - Sokolnickiego w dniu 15 września 1990 r. – po oddzieleniu Orderu od Polskich Orderów Państwowych – zgodnie z postanowieniami „Statutu Orderu Świętego Stanisława” z dnia 15 listopada 1984 r.
3.Przy zachowaniu zasady określonej w ust. 1, niniejsza Konstytucja reorganizuje Order poprzez nadanie mu kształtu organizacyjnego i prawnego uwzględniającego ogólnoświatowe dążenie do demokratyzacji form współdziałania we wszystkich sferach życia ludzkiego.

II.Przepisy ogólne
Art. 2
1.Order jest ogólnoświatową wspólnotą Kawalerów i Dam, którzy uroczystą przysięgą, świadomie i dobrowolnie, przyjęli na siebie obowiązki wypełniania celów i zadań zapisanych w Konstytucji - zjednoczeni patronatem Świętego Stanisława Biskupa i Męczennika ze Szczepanowa i zawierającym jego szlachetny wizerunek oznaką orderową, przyjętą i zatwierdzoną przez Założyciela Orderu króla Polski Stanisława Augusta Poniatowskiego.
2.Aprobując historyczny i ogólnonarodowy wymiar tradycji Orderu Świętego Stanisława, Order przyjmuje jej kultywowanie i związaną z tym straż nad zachowaniem takiego jego charakteru, łącznie z przejęciem wyłącznych praw do wizerunku oznaki orderowej i zabezpieczeniem go przed zawłaszczeniem i wykorzystywaniem przez osoby nieupoważnione do prywatnego i komercyjnego wykorzystywania.
3.W Orderze wszyscy są równi bez względu na rasę, religię, pochodzenie i płeć.
4.Językiem urzędowym Orderu jest język polski oraz język angielski.
5.Na czele Orderu stoi Wielki Mistrz. Order jest administrowany i zarządzany przez Wielkiego Mistrza przy ścisłej współpracy i we współpracy z Wielką Kapitułą.
6.Wielki Mistrz jest reprezentantem Dam i Kawalerów Orderu na świecie. Wielki Mistrz jest wybierany w głosowaniu tajnym na 5 - letnią kadencję, bez ograniczeń w ilości kadencji. Ważne decyzje dotyczące działalności Orderu konsultuje z Wielką Kapitułą.
7.Wielki Mistrz jest obywatelem Rzeczpospolitej Polskiej.
8.Zastępcą Wielkiego Mistrza jest Wielki Przeor na Polskę.
9.Wszyscy członkowie Wielkiej Kapituły i Rady Konstytucyjnej są wybierani w głosowaniu tajnym, na 5 - letnią wspólną kadencję, bez ograniczeń w ilości kadencji.
10.Wybrany członek Wielkiej Kapituły i Rady Konstytucyjnej składa pisemną deklarację o aktywnym uczestnictwie w pracach Orderu, a tym samym bierze na siebie obowiązek uczestnictwa w działalności w okresie trwania kadencji.
11.Przewodniczącym Sądu Honorowego jest Wielki Mistrz Orderu. Sąd działa w składzie, co najmniej trzech osób. Członkowie składu orzekającego powinni być z przeoratu – miejsca przynależności organizacyjnej oskarżonego.
12.Decyzja Sądu Honorowego nie jest ostateczna i przysługuje od niej prawo odwołania do Rady Konstytucyjnej. Decyzja Rady Konstytucyjnej jest ostateczna.
13.Damy i Kawalerowie Orderu zrzeszają się w Przeoratach i Komandoriach.
14.Przeoraty i Komandorie mające osobowość prawną, działają zgodnie ze statutami zatwierdzonymi przez właściwe organy rejestrowe zgodnie z właściwymi przepisami krajowymi.
15.Postulant przyjmowany w poczet Kawalerów i Dam Orderu w trakcie uroczystości inwestowania, otrzymuje Krzyż Kawalerski, przy czym w uzasadnionych przypadkach po raz pierwszy Dama lub Kawaler mogą uzyskać Krzyż Oficerski, a w sytuacji wyjątkowych (przede wszystkim osoby duchowne) Krzyż Komandorski.
16.Kawalerom i Damom może być nadany Order w wyższej klasie tylko o jeden stopień, za co najmniej dwuletnią aktywną działalność charytatywną w Orderze, chyba, że decyzja Wielkiego Mistrza lub Wielkiej Kapituły pozwoli na nadanie wyższej klasy Orderu w wyjątkowym trybie.
17.Zarówno przyjmowanie postulanta do Orderu, jak i nadawanie wyższych klas Orderu musi być poprzedzone pisemna procedura wnioskowania i opiniowania Odpowiedzialny za przechowywanie dokumentów jest Wielki Przeor Krajowy lub wyznaczony członek władz Orderu.
18.Wszystkie koszty uczestnictwa w inwestyturach i uroczystościach Kawalerowie i Damy pokrywają ze środków własnych.
19.Finansowanie działalności charytatywnej Orderu odbywa się poprzez dysponowanie środkami finansowymi tylko przez poszczególne Przeoraty, zgodnie z prowadzonymi działaniami charytatywnymi na swoim terenie. Fundusze charytatywne powstają przede wszystkim ze składek członkowskich oraz darowizn osób fizycznych i prawnych.

III.Cele działalności Orderu
Art. 3
1.Celami działalności Orderu są:
1)świadczenie pomocy ludziom, zwłaszcza pokrzywdzonym, poprzez wspieranie szpitali, hospicjów, szkół, sierocińców, domów dla osób niepełnosprawnych, ze szczególnym uwzględnieniem dzieci na terenie Polski,
2)zachęcanie do zwracania uwagi i zrozumienia działalności charytatywnej poprzez przyjmowanie do Orderu reprezentantów wszystkich ras, wyznań i religii,
3)podtrzymywanie ducha rycerskości, sprzyjanie ideom Króla Stanisława Augusta Poniatowskiego, kreowanie wartości i tradycji rodzinnych, rozwijanie edukacji i indywidualnej inicjatywy wszystkich ludzi.
2.W dążeniu do osiągnięcia celów, o których mowa w ust. 1, Kawalerowie i Damy Orderu mogą wykorzystywać następujące uprawnienia:
1)żądania wsparcia i współpracy ze strony innych Dam i Kawalerów w Orderu – w granicach posiadanych przez nich możliwości i kompetencji,
2)występowania do innych osób, które wspierają Order i współdziałanie z nimi,
3)występowania do Wielkiego Mistrza, Wielkiej Kapituły i innych organów reprezentujących Order w każdym kraju we właściwym trybie z inicjatywami nakierowanymi na pozyskanie wartościowych osób podzielających cele Orderu,
4)pozyskiwania środków finansowych od każdej osoby, lub osób, za wyjątkiem podejmowania przez Order działalności gospodarczej,
5)promocji Orderu oraz asystowanie w zakresie organizacji wystaw, seminariów, pokazów lub wykładów, które zwiększają potencjał Orderu,
6)udziału w szkoleniach i innych formach edukacyjnych pozwalających na rozwijanie potrzebnych dla Orderu umiejętności i pozyskanie niezbędnej wiedzy,
7)uczestnictwa we wszystkich innych legalnych akcjach nakierowanych na osiąganie określonych celów charytatywnych.

IV.Władze Orderu
Światowa Konferencja Orderu
Art. 4
1.Światowa Konferencja Orderu jest najwyższą władzą w Orderze uprawniona do uchwalenia Konstytucji Orderu, dokonywania zmian w Konstytucji Orderu, wyboru Wielkiego Mistrza, Wielkiej Kapituły i Rady Konstytucyjnej oraz innych istotnych zmian w Orderze.
2.Konferencję zwołuje Wielki Mistrz lub Wielki Przeor na Polskę w porozumieniu z Przewodniczącym Rady Konstytucyjnej. Organizatorzy przedstawiają porządek obrad konferencji.
3.Konferencja odbywa się z inicjatywy Wielkiego Mistrza Orderu lub na wniosek:
1)Wielkiej Kapituły Orderu,
2)Rady Konstytucyjnej,
3)Kapituły Wielkiego Przeoratu Polski,
4)co najmniej 30% przeoratów.
4.W Konferencji Orderu uczestniczą z głosem decydującym członkowie Wielkiej Kapituły, Członkowie Rady Konstytucyjnej, Wielcy Przeorzy, Przeorzy Kontynentalni, Wielka Kapituła Przeoratu Polski, przeorzy i komandorzy polskich i zagranicznych przeoratów.
5.Konferencja odbywa się raz na 5 lat. W szczególnych przypadkach może się odbyć Nadzwyczajna Światowa Konferencja.
6.Szczegółowy przebieg Konferencji reguluje regulamin przyjęty każdorazowo na początku jej obrad.

Wielka Kapituła

Art. 5
1.Wielka Kapituła składa się od  7 – 15 członków. W trakcie kadencji Wielkiej Kapituły mogą być dokonywane zmiany osobowe, nie więcej niż 8 członków. Wybory uzupełniające w głosowaniu tajnym dokonuje Wielka Kapituła na wniosek Wielkiego Mistrza.
2.Wszyscy członkowie Wielkiej Kapituły są uprawnieni do Łańcucha Orderu i związanego z tym prawa do umieszczenia po swoim nazwisku skrótowego oznaczenia nadanej najwyższej klasy Orderu GCCStS.
3.W skład Wielkiej Kapituły wchodzą następujący Oficerowie Orderu:
1)Wielki Mistrz Orderu, który jest odpowiedzialny za kontynuację działań Orderu i przestrzeganie Konstytucji i:  
a)wydaje dyplomy, dokumenty nominacyjne oraz inne niezbędne dokumenty,
b)przewodniczy w trakcie uroczystości inwestytur, przekazując w razie potrzeby lub swojego uznania część swych uprawnień na przeora krajowego,
c)wyraża zgodę na przeprowadzenie inwestytury,
d)własnoręcznie przyjmuje postulanata w poczet Dam i Kawalerów Orderu, chyba, że przekaże uprawnienie upoważnionemu Oficerowi Orderu na podstawie pisemnego lub słownego upoważnienia,
e)w przypadku nie wybrania na kolejna kadencję używa dożywotnio tytułu Mistrza Emerytusa. 
2)Zastępca Wielkiego Mistrza, którym jest z urzędu Wielki Przeor na Polskę, wypełniający obowiązki przekazane mu przez Wielkiego Mistrza, a w przypadku wygaśnięcia mandatu Wielkiego Mistrza w trakcie kadencji, przejmujący jego obowiązki na okres do końca kadencji,
3)Wielki Kanclerz, który odpowiada za rozwój Orderu na świecie za pośrednictwem bezpośrednio mu podległych Kanclerzy Kontynentalnych i towarzyszy Wielkiemu Mistrzowi w trakcie wszystkich ceremonii w Orderze,
4)Wielki Sekretarz, który jest odpowiedzialny za przepływ informacji od Wielkiego Mistrza do Wielkiej Kapituły oraz od Wielkiej Kapituły do innych członków Orderu, tak, aby informacja taka mogła być przekazana do wszystkich innych Oficerów Orderu oraz odpowiedzialny za pracę biurową oraz korespondencję w Biurze Wielkiego Mistrza,
5)Wielki Archiwista, który jest odpowiedzialny za porządek zebrań i protokołów Orderu i przechowuje te archiwa, które nie znajdują się u Wielkiego Heraldyka,
6)Wielki Prałat, który jest odpowiedzialny za religijne elementy inwestytur oraz prezentowanie ceremonii będąc wyznania chrześcijańskiego, a w razie, gdyby do Orderu przynależały osoby innych wyznań, uprawniony do powołania kapelanów innych wyznań i wydelegować ich do pełnienia posług dla w/w osób.
7)Wielki Heraldyk, który:
a)odpowiada za Kolegium Herbu Orderu, ściśle w tym zakresie współpracując z Wielkim Mistrzem,
b)czuwa nad wszystkimi herbami noszonymi przez Damy i Kawalerów Orderu, jak również nad miejscem, gdzie są one przechowywane,
c)rekomenduje Wielkiemu Mistrzowi tych Oficerów, którzy są uprawnieni do noszenia Krzyża Sprawiedliwości,
d)jest Strażnikiem archiwów odnoszących się do herbów i insygniów.
8)Wielki Kronikarz, który jest odpowiedzialny za doniesienia prasowe oraz medialne, redaguje Newsletter Orderu i powinien powołać odpowiednich oficerów prasowych na całym świecie, a ponadto gromadzi i przechowuje wszystkie doniesienia medialne na temat Orderu, jego działalności oraz jego Oficerów,
9)Marszałek Konwentu Seniorów, który przewodniczy grupie emerytowanych najwyższych oficerów w Orderze,
10)Ambasador Orderu przy Unii Europejskiej, który reprezentuje Order wobec Komisji Europejskiej i Parlamentu Europejskiego,
11)Wielcy Radcy, którzy wypełniają szczególne zadania wyznaczone przez Wielkiego Mistrza i Wielka Kapitułę oraz zajmują się doszkalaniem aktualnych Członków Wielkiej Kapituły.

Rada Konstytucyjna

Art. 6
1.Rada Konstytucyjna powoływana jest przez Światową Konferencję Orderu na okres 5 letniej kadencji.
2.Rada Konstytucyjna składa się z 3 do 5 członków, w tym przewodniczącego i sekretarza. W składzie Rady Konstytucyjnej powinni zasiadać najbardziej doświadczeni i zaufani Oficerowie Orderu.
3.Zadaniem Rady Konstytucyjnej jest czuwanie nad przestrzeganiem zasad Konstytucji przez Wielkiego Mistrza, Wielką Kapitułę oraz Oficerów Orderu.
4.Szczegółowy zakres obowiązków określi Rada Konstytucyjna w porozumieniu z Wielkim Mistrzem i Wielką Kapitułą.
5.Wszyscy członkowie Rady Konstytucyjnej są uprawnieni do Łańcucha Orderu i związanego z tym prawa do umieszczenia po swoim nazwisku skrótowego oznaczenia nadanej najwyższej klasy Orderu GCCStS.

Pozostali Oficerowie Orderu

Art. 7
1.Poza strukturami Wielkiej Kapituły Orderu powoływani są przez Wielkiego Mistrza, w porozumieniu z Wielką Kapitułą, inni Oficerowie Orderu niebędący członkami Wielkiej Kapituły.
2.Oficerami, o których mowa w ust. 1 są:
1)Ambasadorzy, którzy działają i reprezentują Order w tych miejscach, w kraju i za granicą, w których nie zostały założone przeoraty lub komandorie, a ich zadaniem jest aktywne propagowanie Orderu i rekomendowanie wartościowych osób do Orderu,
2)Wielcy Przeorzy, którzy:
a)są reprezentantami Dam i Kawalerów Przeoratu na forum zewnętrzny,
b)sprawują funkcje w geograficznie określonych Wielkich Przeoratach,
3)są odpowiedzialni za Przeorów i Komandorów w zakresie ich jurysdykcji i zastępują Wielkiego Mistrza w razie potrzeby,
4)są wybierani zgodnie z obowiązującym statutem danego Przeoratu i zatwierdzani przez Wielką Kapitułę i Wielkiego Mistrza,
5)Przeorzy, którzy:
a)w porozumieniu z Wielki Przeorem mogą powoływać Komandorów w granicach kierowanych przeoratów,
b)odpowiadają za działalność organizacyjną i charytatywną w granicach kierowanych przeoratów,
c)reprezentują Order wobec władz,
6)Komandorzy, którzy organizują i kierują działaniami Komandorii, aktywnie działają na rzecz członkostwa w Orderze i w pełni uczestniczą we wszystkich działaniach Komandorii i Przeoratu.

V.Członkowie Orderu, prawa i obowiązki

Art. 8
1.Przyjęcia postulanta do Orderu może nastąpić tylko na podstawie zaaprobowanego pisemnie przez Przeora, komandora lub innego Oficera Orderu pisemnego wniosku kandydata. Akceptacja wniosku postulanta o przyjecie go do grona Dam i Kawalerów Orderu pozostaje w zakresie uznania Przeora lub samodzielnego komandora. Szczegółowe procedury w tym zakresie regulują Wielcy Przeorzy na swoim terenie działania.
2.Damą i Kawalerem Orderu mogą zostać osoby, które ukończyły 25 lat.
3.Order nie przyznaje żadnych innych tytułów oprócz tytułu Kawalera lub Damy Orderu Świętego Stanisława, z wyjątkiem Dam i Kawalerów, którym nadano Krzyż Wielki. Uprawnieni są oni do dożywotniej nobilitacji szlacheckiej.
4.Damy i Kawalerowie Orderu Członkowie Orderu są uprawnieni do noszenia płaszcza orderowego barwy pąsowej z insygniami Orderu na białej tarczy herbowej.
5.Uzyskanie godności Damy lub Kawalera Orderu następuje podczas uroczystej inwestytury w momencie złożenia przysięgi na wierność Konstytucji Orderu i założenia płaszcza orderowego. Szczegółowe procedury w tym zakresie regulują Wielcy Przeorzy na swoim terenie działania.
6.Kawalerowie i Damy Orderu są zobowiązani uczestniczyć corocznie w podejmowanych akcjach charytatywnych, działalności organizacyjnej, w uroczystych inwestyturach i innych uroczystościach okolicznościowych oraz do opłacania składek członkowskich.
7.Order może zostać przyznany pośmiertnie przez Wielkiego Mistrza.
Art. 9
Wielki Mistrz na wniosek poszczególnych Wielkich Przeorów może nadać członkostwo honorowe Orderu.

VI.Wykluczenie z Orderu.

Art. 10
1.Wykluczenie z Orderu jest najwyższą karą zastosowaną wobec Damy lub Kawalera Orderu i powinno być stosowane w wyjątkowych sytuacjach i wyjątkowo roztropnie.
2.Osoba prawomocnie wykluczona z Orderu jest w trybie natychmiastowym pozbawiana wszystkich praw i przywilejów przyznawanych przez Order. Nie może już więcej nosić insygniów Orderu, jak również reprezentować Orderu w żadnej sytuacji.
3.Powodem wykluczenia z Orderu mogą być w szczególności (poniższa lista nie jest wyczerpująca):
1)samozwańcze próby uzurpacji funkcji Wielkiego Mistrza lub funkcji innego Oficera Orderu, w szczególności członka Wielkiej Kapituły,
2)próby obalenia konstytucyjnego porządku prawnego Orderu,
3)szerzenie propagandy szkodzącej Orderowi,
4)niegodne zachowanie w trakcie noszenia insygniów Orderu,
5)popełnienia czynu, który dyskwalifikuje daną osobę jako Damę lub Kawalera Orderu, albo godzi w dobre imię Orderu.
4.Kawaler lub Dama obwiniony o którekolwiek z czynów, o których mowa w ust. 3, mogą zostać ukarani:
1)upomnieniem pisemnym,
2)publiczną naganą,
3)czasowym zawieszeniem w prawach Damy lub Kawalera Orderu,
4)wykluczeniem.
5.W przypadku dopuszczenia się czynów bezspornie zagrożonych wykluczeniem, można przed podjęciem takiej decyzji zażądać od Damy lub Kawalera Orderu zachowania honorowego w postaci złożenia rezygnacji z członkostwa w Orderze.
6.Dama lub Kawaler Orderu może zaskarżyć decyzję o nałożeniu kary, o której mowa w ust. 4 pkt. 3 i 4, do Sądu Honorowego.

VII.Przepisy końcowe

Art. 11
Wszelkie zmiany Konstytucji mogą być dokonywane przez Światową Konferencję Orderu.
Art. 12
1.Z dniem wejścia w życie niniejszej Konstytucji traci moc obowiązująca poprawiona Konstytucja Orderu Świętego Stanisława z dnia 1 marca 1999 r., zmieniona dekretami VIII Wielkiego Mistrza Orderu Juliusza Nowinę – Sokolnickiego wydanymi w dniach 31 marca 2004 r. i 22 listopada 2006 r.
2.Dekrety Wielkiego Mistrza Orderu, Wielkiej Kapituły Orderu i Wielkich Przeorów oraz inne akty prawne wydane na podstawie Poprawionej Konstytucji Orderu Świętego Stanisława z dnia 1 marca 1999 r., o której mowa w ust. 1, zachowują swoją moc obowiązującą, o ile nie są sprzeczne z postanowieniami niniejszej Konstytucji.
3.Akty nominacyjne wydane na podstawie poprawionej Konstytucji Orderu Świętego Stanisława z dnia 1 marca 1999 r., o której mowa w ust. 1, zachowują swoją moc obowiązującą, o ile nie są sprzeczne z postanowieniami niniejszej Konstytucji.

Treść przyjętej Konstytucji Orderu Świętego Stanisława Biskupa i Męczennika przez uczestników III Światowej Konferencji potwierdzają swymi podpisami Przewodniczący i Sekretarz Konferencji obradującej w Gnieźnie – Polska.

Przewodniczący Konferencji                                                                         Sekretarz Konferencji